fotografowanie nocne - rejestracja "ruchu" gwiazd

17.01.2013 08:58

fotografowanie-gwiazd

 

Parametry fotografii: Czas 24 minuty, przysłona f/5.6, ISO 200, ogniskowa 14 mm (FF)

 

Temat kolejnych warsztat├│w to fotografia dla cierpliwych. Poprzednio pisa┼éem o technice dla odwa┼╝nych dzisiaj co┼Ť spokojniejszego... i to dos┼éownie.
Nie b─Öd─Ö si─Ö rozwodzi┼é na temat tego czy Ziemia kr─ů┼╝y wok├│┼é S┼éo┼äca czy odwrotnie. Ju┼╝ inni si─Ö tym zajmowali, jak Kopernik (kt├│ra by┼éa kobiet─ů). Dla nas fotograf├│w, kt├│rzy zamierzamy podj─ů─ç dzisiejszy temat, to niebo si─Ö b─Ödzie obraca┼éo.... :)
Chc─Ö Was nam├│wi─ç na podj─Öcie pr├│by sfotografowania ruchu gwiazd (skr├│t my┼Ťlowy). To wbrew pozorom nie jest takie trudne a efekty s─ů wyj─ůtkowe. Nie wspomn─Ö o relaksie jaki sobie mo┼╝na t─ů technik─ů zafundowa─ç.
Oczywi┼Ťcie wykonanie takich zdj─Ö─ç jest mo┼╝liwe wy┼é─ůcznie noc─ů. Dlatego warto ju┼╝ za dania przygotowa─ç si─Ö do przedsi─Öwzi─Öcia. Koniecznie trzeba wybra─ç w┼éa┼Ťciwe miejsce. Miejsce z dala od miejskich ┼Ťwiate┼é czy ┼Ťwiat┼éem aut. Wa┼╝ne te┼╝ by pod┼éo┼╝e ,na kt├│rym ustawimy statyw by┼éo stabilne. Odradzam pomosty itp. konstrukcje, kt├│re mog─ů nawet w minimalnym stopniu si─Ö „porusza─ç”. B─Ödzie to mia┼éo nie ma┼éy wp┼éyw na powodzenie naszej misji.
We┼║my r├│wnie┼╝ pod uwag─Ö by z wybranego miejsca mie─ç widok na ca┼ée niebo. By drzewa czy inne elementy nie przes┼éania┼éy nam dost─Öpu. Oczywi┼Ťcie jako fotografowie zadbajmy r├│wnie┼╝ o kompozycje kadru. Pomy┼Ťlmy czy chcemy mie─ç zdj─Öcie wy┼é─ůcznie „obracaj─ůcego” si─Ö nieba? Czy chcemy doda─ç elementy naziemne, kt├│ry dadz─ů punkt odniesienia. Wska┼╝─ů charakter miejsca itp.
To s─ů decyzje, kt├│re ka┼╝dy osobno musi podj─ů─ç.
Chyba tyle tytułem wprowadzenia. Zabieramy się za fotografowanie.


Potrzebujemy:
- aparat z obiektywem, to oczywiste. Obiektyw o szerokim k─ůcie widzenia; ogniskowa w przedziale 14-35. Teleobiektyw raczej nam si─Ö nie przyda, chocia┼╝ eksperymentowa─ç nikomu nie zabraniam.
- statyw. Im ci─Ö┼╝szy i stabilniejszy tym lepiej. Je┼Ťli posiadacie l┼╝ejsze konstrukcje, to warto je czym┼Ť obci─ů┼╝y─ç. Cz─Östo statywy pod zamontowanym aparatem maj─ů haki, na kt├│rych mo┼╝na zawiesi─ç obci─ů┼╝enie. Nie wa┼╝ne co, byle stabilizowa┼éo statyw.

- w─Ö┼╝yk spustowy. Niestety bez tego nie uda nam si─Ö wykona─ç zdj─Ö─ç. Takie w─Ö┼╝yki mo┼╝na kupi─ç w popularnych marketach za kilka z┼éotych (szukajcie dedykowanych do waszych aparat├│w). S─ů to wyroby alternatywnych producent├│w, ale jaki┼Ť czas z powodzeniem b─Öd─ů s┼éu┼╝y─ç.
Przy zakupie zwr├│─çcie uwag─Ö czy dany w─Ö┼╝yk ma blokad─Ö spustu. W przeciwnym razie b─Ödzie trzeba trzyma─ç wci┼Ťni─Öty spust przez ca┼éy czas na┼Ťwietlania.

- kanapki, słodycze, termos z ciepłym/zimnym napojem. To nie żart. Spędzimy kilka godzin na fotografowaniu.

Do dzieła.
Planujemy zdj─Öcia o takim czasie by s┼éo┼äce ju┼╝ dawno si─Ö schowa┼éo za horyzont. Musimy r├│wnie┼╝ odnale┼║─ç Gwiazd─Ö Polarn─ů (aktualnie jest ni─ů najja┼Ťniejsza gwiazda Ma┼éego Wozu. Ciekawe jest to, ┼╝e si─Ö to zmienia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Gwiazda_Polarna). Potrzebna nam jest ┼╝eby ustali─ç ┼Ťrodek obrotu. I w├│wczas mo┼╝emy ┼éatwiej zaplanowa─ç kadr; czy ┼Ťrodek obrotu znajdzie si─Ö w centrum kadru? Czy na zdj─Öciu ujmiemy fragment ko┼éa, itp. Te planowania s─ů szalenie istotne poniewa┼╝ na┼Ťwietlanie zdj─Öcia b─Ödzie trwa┼éo wi─Öcej ni┼╝ 20 minut i lepiej wcze┼Ťniej wiedzie─ç co nam wyjdzie. :).
Mamy, miejsce, sprz─Öt i kompozycje. Trzeba teraz zorganizowa─ç ekspozycje. Przede wszystkim bierzemy pod uwag─Ö, ┼╝e jednak te gwiazdy „obracaj─ů” si─Ö stosunkowo wolno i by zarejestrowa─ç ich ruch potrzebujemy du┼╝o czas. Du┼╝o, tzn nie mniej ni┼╝ 20 minut. Zdj─Öcie, kt├│re prezentuj─Ö na┼Ťwietla┼éem 24 minuty. Przez ten czas gwiazdy na niebie wykona┼éy widoczn─ů drog─Ö. Te bli┼╝ej Gwiazdy Polarnej mniejsz─ů te dalej maj─ůce wi─Ökszy okr─ůg, wi─Öksz─ů. Je┼Ťli chcemy zarejestrowa─ç d┼éu┼╝sze smugi to u┼╝yjemy d┼éu┼╝szych czas├│w.
Jak dobra─ç ekspozycj─Ö? Niestety cz─Östo metod─ů pr├│b i b┼é─Öd├│w. Mo┼╝na spr├│bowa─ç np. ustawi─ç czas 1 minuta, wy┼╝sze ISO (np.: 3200), otworzy─ç maksymalnie przys┼éon─Ö i sprawdzi─ç co na wyjdzie. Jak si─Ö oka┼╝e, ┼╝e mamy na┼Ťwietlone prawid┼éowo niebo, to wtedy uruchamiamy matematyk─Ö i wyliczamy parametry ekspozycji zmieniaj─ůc czas z 1 minuty na np.: 30 minut i odpowiednio do tego ISO i przys┼éon─Ö. Tabela ekspozycji na pewno pomo┼╝e: http://pl.wikipedia.org/wiki/EV_(fotografia)
W dzisiejszych czasach r├│wnie┼╝ jest wiele aplikacji na smartfony, kt├│re pomog─ů nam przeliczy─ç ekspozycj─Ö, np.: PHOforPHO.
Robi─ůc obliczenia we┼║my pod uwag─Ö by ISO by┼éo mo┼╝liwie najni┼╝sze, natywne dla danego modelu aparatu by wyeliminowa─ç szumy.
Oczywi┼Ťcie w aparacie nie ma mo┼╝liwo┼Ťci ustawienia czasu 30 minut. Ustawiamy funkcj─Ö BULB, kt├│ra otwiera migawk─Ö na tak d┼éugo jak d┼éugo trzymamy spust, w naszym przypadku spust na w─Ö┼╝yku, kt├│ry jeszcze dodatkowo b─Ödzie mia┼é blokad─Ö.
Ostro┼Ť─ç ustawiamy r├│wnie┼╝ r─Öcznie. Czy to na niesko┼äczono┼Ť─ç, czy wyliczamy GO, hiperfokaln─ů. Wg w┼éasnych upodoba┼ä. (R├│wnie┼╝ do wyliczenia ostro┼Ťci s┼éu┼╝─ů aplikacje; PHOforPHO lub inne z „DOF” w nazwie)

Jak ju┼╝ mamy wszystko ustawione i wyliczone naciskamy spust w─Ö┼╝yka, blokujemy, w┼é─ůczamy stoper i.... czekamy oddaj─ůc si─Ö b┼éogiej ciszy.

Na zako┼äczenie chc─Ö zwr├│ci─ç uwag─Ö na pewn─ů funkcj─Ö w lustrzanka. W moim nikonie nazywa si─Ö: „Redukcja Szum├│w D┼éugiego Na┼Ťwietlania”. S┼éu┼╝y do eliminowania np. martwych pikseli itp.
Ma jednak jedn─ů wad─Ö, kt├│ra mocno nam utrudni prac─Ö. Czas trwania redukcji jest zbli┼╝ony do czasu na┼Ťwietlania. Czyli po 30 minutach na┼Ťwietlania musimy czeka─ç kolejne 30 minut. Wg instrukcji w moim przypadku mog─Ö w takim momencie przerwa─ç proces wy┼é─ůczaj─ůc aparat i nie strac─Ö zdj─Öcia jedynie redukcja nie zostanie wykonany. Sugeruj─Ö po prostu wy┼é─ůczy─ç te funkcj─Ö.

Oczywi┼Ťcie m├│j tekst nie wyczerpuje wszystkich technik, ale jest to zdecydowanie polecana metoda na pocz─ůtek.

Czuj─Ö si─Ö w obowi─ůzku przestrzec przed zbyt d┼éugimi czasami ze wzgl─Ödu na nagrzewaj─ůce si─Ö matryce i ryzyko ich uszkodzenia. Szko┼éy s─ů r├│┼╝ne, ale chyba lepiej dmucha─ç na zimne i je┼Ťli chcemy zarejestrowa─ç ekspozycj─Ö d┼éu┼╝sz─ů ni┼╝ 30 sek, to sugeruj─Ö wykonanie kilku zdj─Ö─ç po 30 sek, a potem ich po┼é─ůczenie na etapie postprodukcji.

W przypadku d┼éugiego na┼Ťwietlania mo┼╝e pojawi─ç si─Ö r├│wnie┼╝ problem Efektu Schwarzschwilda:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_Schwarzschilda

Wi─Öcej zdj─Ö─ç, inspiracji jednego z mistrz├│w:
http://www.flickr.com/photos/hakka69/sets/72157625419059738/with/5984042275/
 

z pozdrowieniami
Stefan Olszak

Strona stworzona przez Macieja Radzikowskiego © 2012 - 2017
kontakt

Skontaktuj si─Ö ze mn─ů:

foto@stefanolszak.pl

tel. 502 363 242
Formularz Kontaktowy
www.facebook.com/stefan.olszak.fotograf

Stefan Olszak

ul. Rynek 8 (I pi─Ötro)
Człuchów 77-300

tel. 502 363 242

GG 3660977

qrcode